Tác giả: Vũ Điệp

Bài đã được xuất bản.: 19/04/2011

(VEF.VN) - Theo đánh giá của Cục Hàng hải, mặc dù hoạt động vận tải biển của Việt Nam đạt sản lượng cao, đội tàu phát triển mạnh nhưng lượng tàu biển hoạt động trên các tuyến quốc tế bị lưu giữ lại khá lớn. Vụ bồi thường 800.000 USD cho phía Trung Quốc vừa qua là một trường hợp điển hình.

 

Đánh giá này được đưa ra trong hội thảo: "Chiến lược hiệu quả trong việc giải quyết tranh chấp hàng hải" diễn ra sáng nay (19/4), tại Hà Nội nhằm nâng cao hơn nữa năng lực giải quyết những tranh chấp hàng hải Việt Nam.

Mới đây nhất, việc Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines) bị lưu giữ và phải bồi thường 800.000 USD cho Trung Quốc do tranh chấp thương mại cho thấy năng lực trong việc giải quyết tranh chấp hàng hải của VN chưa cao.

Những năm gần đây, chất lượng đội tàu biển VN đã có những tiến bộ đáng kể nhưng nhìn chung vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao về kỹ thuật và yêu cầu của công ước quốc tế về hàng hải.  Đặc biệt, nguồn nhân lực trong lĩnh vực hàng hải đang thiếu trầm trọng; hiểu biết về Công ước quốc tế còn hạn chế. Điều này không chỉ gây thiệt hại cho chủ tàu của Việt Nam mà còn làm ảnh hưởng đến uy tín, năng lực cạnh tranh của đội tàu biển quốc gia.

Ông Đỗ Xuân Quỳnh, Chủ tịch Hiệp hội Chủ tàu Việt Nam, cho rằng: Việt Nam hiện nay vẫn chưa thoát khỏi danh sách sổ đen của  của Tổ chức Hợp tác kiểm tra nhà nước tại các cảng biển khu vực châu Á - Thái Bình Dương (Tokyo - MOU) về các tàu không đảm bảo đủ chất lượng.

Trong đó có 3 nguyên nhân chính là trang thiết bị kỹ thuật nghèo nàn, không đáp ứng chất lượng. Các chủ tàu mới thành lập nên hiểu biết về luật, về công ước quốc tế còn hạn chế. Cuối cùng là trình độ của thuyền viên kém, thao tác vận hành không thạo.

Từ nhìn nhận của mình, ông Quỳnh kiến nghị Cục Đăng kiểm và Cục hàng hải cần mạnh tay rút giấy phép hoạt động tuyến nước ngoài đối  với các tàu trên 30 tuổi vì các thiết bị của những con tàu này không còn phù hợp nữa.

Ông Quỳnh cũng cho biết thêm: Hiện chưa có thống kê về con số vụ tàu biển VN bị đối tác kiện, bắt buộc bồi thường. Tuy nhiên, số tàu biển của doanh nghiệp VN bị nước ngoài bắt giữ, lưu giữ rất nhiều.

"Dù ngành kinh doanh này đã có từ rất lâu ở VN nhưng hiện nay cũng mới chỉ có 35 chủ tàu tham gia Hiệp hội tàu biển VN, các doanh nghiệp tại các địa phương như Hải Phòng, Nam Định, Thanh Hóa,... lại ra nhập hiệp hội riêng tại đây khiến khi xảy ra các vụ việc tranh chấp doanh nghiệp gặp không ít khó khăn", ông Quỳnh nói.

Được biết, Việt Nam đã cam kết lộ trình mở cửa dịch vụ hàng hải khi gia nhập Tổ chức thương mại thế giới WTO. Để nâng cao uy tín và chất lượng của các đội tàu, Việt Nam cần một chiến lược đào tạo nguồn nhân lực sỹ quan, thuyền viên hiểu biết về Luật Hàng hải và Công ước quốc tế, đồng thời từng bước cải thiện chất lượng của các đội tàu đáp ứng được các tiêu chuẩn quốc tế.

Làm được như vậy, Việt Nam sẽ giảm thiểu được những rủi ro trong các tranh chấp thương mại trong lĩnh vực hàng hải khi phải đương đầu với sự cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt.