6.9.1998 - 6.9.2013

Thuyền trưởng Tiếu Văn Kinh

Chủ tịch CLB Thuyền trưởng VN

Kính thưa quý vị đại biểu vô cùng kính mến,

Kính thưa các vị thuyền trưởng lão thành và thuyền trưởng các thế hệ.

Kính thưa tất cả các đồng nghiệp cùng các bạn bè có mặt hôm nay.

Cách đây 15 năm vào ngày 6 tháng 9 năm 1998, theo nguyện vọng của các thế hệ thuyền trưởng, Câu lạc bộ Thuyền trưởng VN đã được thành lập tại hội trường Công ty Vận tải xăng dầu VITACO số 12 Lê Duẩn. Năm nay là một năm rất đặc biệt, chúng ta cùng nhau gặp gỡ để kỹ niệm Câu lạc bộ Thuyền trưởng VN tròn 15 tuổi.

Đầu tiên cho tôi thay mặt BCH và toàn thể hội viên CLB TT VN bày tỏ vui mừng và phấn khởi về sự quan tâm và hiện diện của các vị lãnh đạo Cục hàng hải, Chi cục hàng hải, Trường Đại học Giao thông Thành phố Hồ Chí Minh, Hội KHKT và KT biển T.p Hồ Chí Minh, các cơ quan hoa tiêu, cảng vụ đại diện các tạp chí “ Hàng hải VN” Và “Visaba Times” cùng các Doanh nghiệp vận tải biển. Cám ơn quý vị mặc dù bận rộn với bao công việc trong thời buổi cực kỳ khó khăn, quý vị đã bớt chút thì giờ để cùng chung vui với CLB. (*)

Chúng tôi bày tỏ lòng cám ơn sâu sắc về sự tài trợ tài chính quý báu đó và sự quan tâm đặc biệt về tinh thần của nhiều cơ quan, công ty và cá nhân quan tâm trong 15 năm qua.

Thưa quý vị

Ngay từ ngày thành lập chúng ta đã xác định CLB là một tổ chức tự nguyện của các thuyền trưởng VN với tôn chỉ mục đích đầu tiên nêu ra trong điều lệ của CLB, đó là “ tăng cường đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau giữa những người cùng nghề nghiệp, tạo điều kiện phát huy nghiệp vụ và bảo vệ quyền lợi chính đáng của các thành viên CLB; đóng góp trí tuệ, kinh nghiệm thực tiễn . . . cho ngành hàng hải Việt Nam, góp phần tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc.”.

Trung thành với tôn chỉ mục đích đó, trong 15 năm qua, CLB không những là nơi gặp gỡ hàng năm của các thuyền trưởng lão thành, giúp đỡ động viên nhau trong cuộc sống mà CLB còn là nòng cốt, là trung tâm tập họp trí tuệ của các thuyền trưởng Việt nam, góp phần nhỏ bé vào sự phát triển của ngành vận tải biển nước nhà.

Hàng năm chúng tôi đều đặn tổ chức những cuộc gặp gỡ thuyền trưởng các thế hệ, giao lưu vui vẻ, động viên lẫn nhau và cập nhật tình hình trong ngành, lắng nghe tiếng nói của các thế hệ thuyền trưởng. Chúng tôi đã tổ chức thăm hỏi trao quà cho các thuyền trưởng tuổi cao sức yếu, thăm viếng gia đình các thuyền trưởng già đã từ giả chúng ta.

CLB đã có một số hoạt động nghề nghiệp trong tầng lớp thuyền trưởng đương chức, sỹ quan boong, sinh viên hàng hải. Chúng tôi đã tổ chức các cuộc gặp gỡ, trao đổi, giao lưu nghề nghiệp với sinh viên, tổ chức các hội thảo nghiệp vụ và tham gia các hội thảo chuyên đề do các trường tổ chức.

Trong nhiều năm qua, Câu lạc bộ đã có tiếng nói của mình về các chủ đề khác nhau liên quan đến vận tải biển ở các cơ quan trong ngành như Bộ giao thông, cục hàng hải , các cảng vụ hàng hải, hoa tiêu và các cơ sở đào tạo đại học và cao đẳng. CLB đã có người đại diện của mình tham gia các hội thảo, góp ý kiến xây dựng bộ luật hàng hải VN, triển khai Công ước STCW sửa đổi 2010, đặc biệt góp phần vào việc xây dựng bộ câu hỏi và đáp án thi các cấp quản lý và vận hành ngành boong theo yêu cầu mới của STCW 2010. CLB cũng là người đã nêu ra ý tưởng đầu tiên về việc cần thiết xây dựng Nghị định về thuyền viên cách đây 4/5 năm. Việc này nay đã trở thành hiện thực, đã được nêu ra trong chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo cần phải nhanh chóng có một Nghị định như vậy trong quá trình triển khai Công ước lao động hàng hải quốc tế MLC.

CLB rất chú trọng mở rộng hoạt động của mình bằng cách thu hút lớp thuyền trưởng trẻ đương chức thông qua hình thức đăng ký thành viên CLB, mời tham gia các cuộc hội thảo, động viên viết bài cho trang web của CLB. Đặc biệt các thuyền trưởng tại PTSC Marine đã tổ chức thành công chi nhánh CLB Thuyền trưởng tại PTSC Marine Vũng tàu, tập họp hơn 50 hội viên đương chức và hưu trí.

Tuy nhiên phải thừa nhận rằng, các buổi sinh hoạt của CLB chưa thu hút được đông đảo thuyền trưởng trẻ tham gia. Lý do chính về chủ quan là hình thức, nội dung hoạt động của CLB chưa thật hấp dẫn, chưa đáp ứng nhu cầu thiết thân về đấu tranh bảo vệ quyền lợi trước mắt cho thuyền viên, chưa đáp ứng nhiều về kiến thức thiết thực cho công việc hiện tại của họ.

Theo Nghị quyết của IMO, kể từ năm 2010, ngày 25 tháng 6 hàng năm đã được Tổ chức Hàng hải Thế giới (IMO) chọn là “Ngày Thuyền viên” nhằm tôn vinh những cống hiến của hơn một triệu rưỡi thuyền viên trên toàn thế giới - những người đã đóng góp nhiều công sức, sự hy sinh vượt qua mọi gian lao, thử thách để điều khiển những con tàu ngược xuôi giữa các vùng lãnh thổ, trong điều kiện đầy thử thách và rủi ro của biển cả, kết nối các nền sản xuất toàn cầu, thúc đẩy kinh tế thế giới phát triển.

Ở VN chưa có một tổ chức nào hưởng ứng ngày trọng đại này của IMO. Tuy vậy, hàng năm CLB TT luôn có tiếng nói của mình bằng các bài viết, tổ chức họp mặt, cùng nhau nhắc lại và biểu dương đóng góp của thuyền viên Việt Nam qua các thế hệ trong công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước. Thông qua các hoạt động đó CLB, người tham gia đã bày tỏ những trăn trở, và nêu ra những giải pháp về vấn đề đào tạo và quản lý nguồn nhân lực hàng hải, để đội ngũ thuyền viên Việt Nam ngày càng phát triển về số lượng và chất lượng. Chủ đề quan trọng trong các cuộc gặp mặt là đánh giá, phân tích vai trò then chốt của thuyền trưởng trong việc phát triển của ngành góp phần đưa Việt Nam trở thành một quốc gia biển hùng mạnh.

Để biểu dương vai trò của thuyền trưởng VN, CLB Thuyền trưởng đã công bố tác phẩm “Thuyền trưởng Việt nam trong sự nghiệp xây dựng và phát triển ngành hàng hải Việt nam” do Thuyền trưởng Nguyển Mạnh Hà biên soạn. Bài viết đã tôn vinh các Thuyền trưởng VN – những gương mặt của biển cả trong chặng đường dài của ngành hàng hải VN. Nội dung tuy chưa phản ảnh thật đầy đủ nhưng cũng đã khái quát những cống hiến của các thế hệ thuyền trưởng qua các thời kỳ bảo vệ và xây dựng đất nước từ sau cách mạng tháng 8.

Đặc biệt. gần đây nhất, để kỹ niệm 25 năm thành lập trường ĐH GTVT thành phố HCM;   kỹ niệm ngày 1 tháng 4, ngày thành lập trường hàng hải VN - tiền thân của Đại học Hàng hải VN ngày nay, là ngày truyền thống của các thế hệ thuyên viên VN; và   kỹ niệm 15 năm ngày thành lập CLB thuyền trưởng VN. Năm nay CLB đã cùng với Trường Đại học Giao thông Vận tải Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Đêm hội hàng hải phương nam vào ngày 31.3 nhằm biểu dương sự cống hiến của người đi biển, khuyến khích tinh thần học tập của sinh viên hàng hải, động viên thuyền viên vượt qua mọi thử thách để cùng nhau góp phần vực dậy ngành vận tải biển.

Một trong những công cụ để động việc cổ vũ nghề đi biển, hỗ trợ cho thuyền viên là trang web www.clbthuyentruong.com. Trang web đươc lập và duy trì gần 5 năm nay, đã phát huy tác dụng khá hiệu quả. Nội dung trang web gồm các bài viết, bài dịch nghiệp vụ, rèn luyện tiếng anh nghề nghiêp và cập nhật những kiến thức bổ ích, thiết thực cho các thuyền trưởng, sỹ quan trẻ và sinh viên. Nhiều bài viết đã được đăng lại trên tạp chí hàng hải VN.

Sự say mê nghề nghiệp, lòng yêu mến biển cả, ý chí phấn đấu để cho đất nước này trở thành một quốc gia biển hùng mạnh thể hiện trong các bài viết trên website của các thế hệ thuyền trưởng không những có tác dụng trao đổi nghề nghiệp cho thế hệ trẻ mà còn có tác dụng truyền cảm hứng nâng cao lòng yêu nghề, yêu con người và tổ quốc biển của chúng ta. Hiện nay trung bình mỗi ngày có khoảng 200 đến 400 bài được truy cập trên trang web, đọc giả hầu hết là thuyền viên và sinh viên và những người yêu mến ngành hàng hải. Nhiều thành viên của CLB đã liên tục đóng góp nhiều bài viết rất bổ ích được đọc giả tham khảo hàng ngàn lần.

Mục tiêu của Quy hoạch phát triển vận tải biển Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 là phát triển vận tải biển theo hướng hiện đại hóa với chất lượng dịch vụ ngày càng cao, phát triển đội tàu biển Việt Nam theo hướng hiện đại, tăng sức cạnh tranh của vận tải biển để chủ động hội nhập và mở rộng thị trường vận tải biển trong khu vực và trên thế giới. Chúng ta đã không hỗ thẹn về lớp thuyền trưởng trẻ đầy nhiệt huyết đã trưởng thành vào giai đoạn ngành hàng hải của đất nước bước sang thế kỹ 21 với những con tàu hiện đại. Họ được trang bị kiến thức hàng hải vững vàng và kinh nghiệm đi biển dạn dày tích lủy được từ thế hệ thuyền trưởng cha ông. Nhiều bạn đã thành công trên con đường nghề nghiệp, trở thành các thuyền trưởng trụ cột ở các công ty, hoặc trở thành các nhà quản lý, nhà giáo giỏi giang. Chính họ là những người tiếp tục xây dựng nền móng vững chắc cho ngành vận tải biển. Bằng ý chí và nghị lực, lớp thuyền trưởng trẻ đang trưởng thành đã và sẽ góp phần thực hiện định hướng chiến lược biển của đất nước.

Tuy nhiên, do hậu quả của suy thoái kinh tế thế giới khiến vận tải biển trên phạm vi quốc tế đang suy giảm mạnh, cùng với những yếu kém chủ quan trong hệ thống quản lý, sự thao túng của nhóm lợi ích, hiện nay vận tải biển VN đã trở nên vô cùng bi đát và bế tắt. Hầu hết các công ty vận tải biển lớn trong nước thua lỗ trầm trọng và triền miên, nhiều công ty đang đứng bên bờ vực thẫm, gây nên những hệ quả trực tiếp ảnh hưởng đến đời sống thuyền viên, đặc biệt ảnh hưởng đến tâm lý nghề nghiệp của những người đi biển, gây nhiều phản cảm cho những người muốn dấn thân vào nghề đi biển.

Mặt khác, những năm gần đây số tai nạn hàng hải không suy giảm, số tàu VN bị lưu giữ ở con số ngày càng tăng đáng lo ngại, VN vẫn triền miên nằm trong danh sách đen của Tokyo MoU. Theo con số gần đây nhất do Cục hàng hải công bố, từ 1.1.2013 đến 15.8.2013, có 478 tàu biẻn VN bị kiểm tra lần đầu tại các cảng của khu vực Tokyo MoU thì 40 lượt tàu đã bị lưu giữ, tỷ lệ lưu giữ chiếm 8,36%, trong khi tỷ lệ bị lưu giữ cả năm 2012 là 6,88%. Có nghĩa là tỷ lệ số tàu bị lưu giữ đang tăng lên.

Thực tế đau lòng đó thể hiện rõ ràng sự yếu kém trong quản trị tàu biển của các công ty vgận tải biển và sự xuống cấp về kỹ năng nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm của các thuyền trưởng và hàng ngũ sĩ quan. Nhưng điều tệ hại nhất bao trùm lên tất cả các lý do chủ quan đó, gây nên sự xuống cấp của đội tàu quốc gia là sự thiếu trách nhiệm, lúng túng trong chức năng quản lý an toàn của các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành. Ở đây cần đặc biệt thẳng thắn chỉ ra là sự non yếu trình độ nghiệp vụ và sự sa sút đạo đức công vụ của không ít các thanh tra viên FSC, của nhân viên kiểm tra của đăng kiểm. Cục hàng hải đã đưa ra những giải pháp để đưa đội tàu VN thoát ra khỏi danh sách đen vào 2014. Việc này khó thành công nếu chỉ dừng lại ở việc công bố một bản phương án dài đến trên 100 trang ...

Phải thẳng thắn mà nhìn nhận rằng, về khía cạnh chuyên môn, bản thân các thuyền trưởng cũng phải xem xét lại kỹ năng quản lý và tinh thần trách nhiệm bản thân. Các thuyền trưởng hiện tại cũng như tương lai cần không ngừng trau dồi thực tiễn nghề nghiệp để có khả năng chuyên môn cao, tận tụy với nghề, giỏi ngoại ngữ, thành thạo công tác quản lý, nâng cao tính lãnh đạo, phát huy tinh thần làm việc nhóm, kế tục và phát huy tốt đẹp đức tính cần cù chịu khó của lớp thuyền trưởng đi trước, cùng với các cơ quan quản lý, khắc phục các sai sót, vững bước tiến tới để cùng vực dậy ngành vận tải biển. Các cơ quan quản lý nhà nước cần đưa ra những giải pháp cụ thể, thực tiễn, triển khai quyết liệt với sự giám sát cao của công luận nhằm đưa đội tàu VN ra khỏi danh sách đen, góp phần xây dựng một đội tàu quốc gia hùng mạnh.

Vấn đề phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ngành hàng hải nói chung đang trở thành nổi lo của các nhà quản lý chuyên ngành. Công ước STCW Manila 2010 đang được tích cực triển khai mang lại niềm tin bước đầu cho những ai quan tâm đến nguồn nhân lực của ngành. Đặc biệt, theo chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, Công ước lao động hàng hải quốc tế MLC, có hiệu lực từ 20 tháng 8, đang được triển khai gấp rút và tích cực. Điều đó sẽ mang lại một luồng gió mới và niềm tin cho lao động hàng hải trong nước. Bằng sự nổ lực của cộng đồng hàng hải trong đó có CLB thuyền trưởng, cùng nhau xây dựng, triển khai vững chắc hai trụ cột STCW và MLC 2006, hy vọng ta sẽ có đầy đủ nguồn nhân lực có chất lượng cho phát triển thời gian tới.

Hơn lúc nào hết, trước các thách thức hiện tại, CLB thuyền trưởng trước tiên phải là nơi truyền lửa cho các thế hệ thuyền trưởng, sĩ quan, cùng giữ mãi bầu nhiệt huyết của những người đi biển bằng cách tôn vinh nghề hàng hải, khơi gợi lòng yêu nghề yêu biển, yêu tổ quốc biển thông qua các hoạt động của mình.

Chúng ta vẫn thường nhắc nhở nhau, Thuyền trưởng là một danh hiệu cao quý, có vị trí đặc biệt trong chiến lược vận tải biển của đất nước. Hãy cùng nhau rèn dũa, giữ gìn và phát huy danh hiệu cao quý đó, phấn đấu cho cuộc sống cá nhân tốt đẹp hơn, cống hiến nhiều hơn cho sự nghiệp phát triển ngành hàng hải nước nhà theo những yêu cầu cao hơn, nhanh hơn, mạnh mẽ hơn để khẳng định đất nước ta là một quốc gia hàng hải trên bản đồ thế giới.

Bản thân tất cả những người đi biển nói chung cần ý thức sứ mệnh cao cả của mình trong sự nghiệp phát triển vận tải biển của đất nước, không quay lưng với nghề đi biển để không ngừng phấn đấu học hỏi, khắc phục những yếu kém chuyên môn, nâng cao đạo đức nghề nghiệp, rèn luyện sức khỏe dồi dào, tiếp nối và vươn tới đỉnh cao của nghề đi biển truyền thống của cha ông góp phần tạo dựng một đất nước có ngành vận tải biển phát triển.

Thưa các đại biểu và các bạn đồng nghiêp !

CLB là một tổ chức phi lợi nhuận. Ngay từ ngày đầu mới thành lập, những hoạt động của CLB là hoàn toàn tự nguyện. Mười lăm năm qua đất nước đã có nhiều thay đổi, và đôi khi trong nội bộ CLB cũng có những ý kiến trái chiều, nhưng CLB của chúng ta vẫn tồn tại vì nó phù hợp với lòng mong muốn của thuyền trưởng và các sỹ quan hàng hải các thế hệ, nó tồn tại nhờ sự tham gia đóng góp nhiệt tình của các hội viên. Chúng ta tin rằng Câu lạc bô Thuyền trưởng VN sẽ còn tồn tại lâu dài bằng sự tiếp nối của các thế hệ thuyền trưởng trẻ ngày càng đông đảo, và sự ủng hộ của các cơ quan quản lý chuyên ngành cùng các doanh nghiệp vận tải biển và những người hâm mộ.

Để kết thúc bài phát biểu, một lần nữa tôi xin thay mặt toàn thể hội viên CLB cám ơn các tổ chức, Công ty và cá nhân với tình cảm sâu sắc và tinh thần trách nhiệm cao đã ủng hộ về vật chất và tinh thần cho các hoạt động của CLB trong hơn 15 năm qua.

Chúng ta cùng nhau chia xẻ những khó khăn mà thuyền trưởng và thuyền viên hiện đang phải gánh chịu do những biến động kinh tế và những khó khăn của ngành vận tải biển hiện nay. Tôi xin gửi đến đại gia đình thuyền viên lời chúc sức khỏe, gia đình hạnh phúc và cá nhân thành đạt.

Chân thành cám ơn.